Z uwagi na czas występowania badanych zjawisk w stosunku do momentu sporządzania analizy rozróżnia się analizę wstępną, zwaną również przyszłościową, oraz analizę przeszłościową. Analizę wstępną sporządza się przed określonym zdarzeniem lub zjawiskiem. Daje ona podstawę do oceny efektywności, gdyż określa, czy badane przedsięwzięcia lub zamierzona działalność doprowadzą do osiągnięcia przewidywanych rezultatów i korzyści. Na jej podstawie podejmuje się decyzje dotyczące planowanych zadań. Analiza przeszłościowa polega na badaniu i ocenie dotychczasowej działalności gospodarczej i stanu finansowego firmy. Jej wyniki nie mają już wpływu na zmianę dotychczasowego przebiegu zjawisk, lecz głównym celem tej analizy jest dostarczenie materiału, który może być wykorzystany w innych analizach przyszłościowych odnoszących się do tego samego rodzaju zjawisk.